Uw woning verzilveren. En gewoon blijven wonen.

U verkoopt uw woning, maar de koper betaalt niet alles in één keer. U krijgt bij de akte een startbedrag, het boeket, en daarna elke maand een rente. Meestal behoudt u het vruchtgebruik of een recht van bewoning, zodat u blijft wonen. Bij uw overlijden stopt de rente en wordt de koper volle eigenaar.

Met vruchtgebruik mag u in de woning wonen, maar ook de woning verhuren en de huur ontvangen. Een recht van bewoning is beperkter: u mag er zelf wonen, met uw gezin. Welke vorm past, hangt af van wat u later wil kunnen doen, bijvoorbeeld als u naar een woonzorgcentrum verhuist.

Er is geen wettelijke grens. De rente wordt berekend op de levensverwachting. In de praktijk wordt lijfrente interessant vanaf ongeveer 65 jaar. Jonger kan, als de looptijd van de rente beperkt wordt.

Het startbedrag dat u bij de akte ontvangt, doorgaans 10 tot 20 % van de prijs. Een verkoop zonder boeket kan, maar dan loopt u het risico dat de fiscus de verkoop als een schenking beschouwt. Een combinatie van boeket en rente is daarom aangewezen.

Meestal 10, 15 of 20 jaar. De rente stopt bij uw overlijden, en ten laatste na de afgesproken termijn. Uw woonrecht blijft levenslang, ook als de rente gestopt is. Wat er na de termijn gebeurt, spreken we in de akte af.

Nee. Bij een omgekeerde hypotheek leent u geld en groeit de schuld met de interest. Bij lijfrente verkoopt u: u ontvangt een definitieve prijs, zonder schuld en zonder terugbetaling.

Op basis van de marktwaarde, uw leeftijd en geslacht, het boeket en de looptijd. Wij gebruiken de officiële sterftetafels MB 2024 (Statbel 2023) en zetten het kapitaal om met een voet van 3 %. U kan het zelf uitproberen in het rekenvoorbeeld hierboven.

De officiële sterftetafels zijn per man en per vrouw opgesteld. Voor een koppel nemen we als eerste raming het langstlevende hoofd, meestal de vrouw. In de akte staat dat de rente loopt tot beide partners overleden zijn. Bij het overlijden van één partner blijft de volledige rente doorlopen voor de andere.

Ja. De rente wordt jaarlijks aangepast aan de gezondheidsindex, zodat ze haar koopkracht behoudt.

Niet als de koper een particulier is. De rente is dan de verkoopprijs, in schijven betaald. Koopt een vennootschap, dan ligt dat anders: zie de volgende vraag.

Ja, fiscaal wel. Bij een particuliere koper is de rente voor u geen belastbaar inkomen. Koopt een vennootschap, dan geldt de lijfrente als roerend inkomen (artikel 17 WIB 92).

Belast wordt niet de volledige rente, maar een forfait van 3 % van het kapitaal dat in rente is omgezet. Op dat bedrag houdt de vennootschap 30 % roerende voorheffing in en stort die door aan de fiscus. In het standaardvoorbeeld (woning van € 300.000, in rente omgezet kapitaal van € 132.000) is dat ongeveer € 1.188 per jaar.

Wie die kost draagt, spreken koper en verkoper vooraf af in de overeenkomst. Zet in het rekenvoorbeeld de schakelaar 'De koper is een vennootschap' aan om het effect te zien. Laat de fiscale gevolgen voor uw dossier altijd nakijken.

De koper betaalt registratierechten op de waarde van de volle eigendom, niet op de prijs van de blote eigendom: 12 % in Vlaanderen, 12,5 % in Wallonië en Brussel. De notariskosten zijn vergelijkbaar met een gewone verkoop.

Ja. Uw vruchtgebruik of recht van bewoning wordt in de notariële akte vastgelegd als zakelijk recht. Niemand kan u vragen te vertrekken. Het recht eindigt pas bij uw overlijden of als u er zelf afstand van doet.

U bent op drie manieren beschermd. Een hypothecaire inschrijving in eerste rang maakt u bevoorrechte schuldeiser. Een ontbindingsbeding laat toe de verkoop te ontbinden, waarbij u het boeket en de ontvangen renten houdt. En bij een faillissement van een vennootschap-koper is de curator gebonden door de overeenkomst.

Juridisch beslist u zelf. Toch raden we aan om uw kinderen of een vertrouwenspersoon te betrekken, omdat de woning uit de nalatenschap verdwijnt. We nodigen hen graag uit bij het gesprek.

Voor de verkoop van de gezinswoning is de toestemming van beide echtgenoten nodig, ook als de woning op naam van één van hen staat. Bij samenwonenden is dat niet verplicht, maar wel verstandig.

Verworven sociale voordelen blijven. Als u een tegemoetkoming voor hulp aan bejaarden ontvangt, kan een verkoop wel meetellen. We bekijken dat samen vóór de akte.

De wet maakt een onderscheid. Gewoon onderhoud (schilderwerk, kleine herstellingen, onderhoud van installaties) is voor de bewoner. Grove herstellingen (dak, draagmuren, fundering) zijn in principe voor de koper als blote eigenaar. In de akte maken we daar duidelijke afspraken over, ook over asbest en een eventuele renovatie.

De bewoner, als vruchtgebruiker. Ook de brandverzekering hoort bij de gewone lasten. Daar kan contractueel van afgeweken worden.

De rente blijft gewoon doorlopen. Met vruchtgebruik kan u de woning ook verhuren. U kan er ook afstand van doen tegen een bijkomende rente of een eenmalige vergoeding. Dat spreken we vooraf in de overeenkomst af.

Bij voorkeur een koper die geen krediet nodig heeft. De verkoper krijgt de hypotheek in eerste rang, en een bank neemt zelden genoegen met de tweede rang. We zoeken dus kopers die het boeket en de rente zelf kunnen dragen.

Ja. De nieuwe koper neemt dan alle verplichtingen over, zodat de verkoper beschermd blijft.

Uw erfgenamen nemen uw rechten en plichten over, ook de verplichting om de rente te blijven betalen.

De bewoner is wettelijk verplicht de woning te onderhouden. In de akte voorzien we een jaarlijks bezoekrecht, zodat u de staat kan opvolgen.

De woning valt buiten uw nalatenschap. Op de renten die u niet meer ontvangt, zijn geen erfbelastingen verschuldigd. Wat u van boeket en renten nog niet hebt uitgegeven, maakt wel deel uit van de nalatenschap. Een open gesprek met uw erfgenamen is daarom aangewezen.

De verkoop van de blote eigendom tegen één prijs, of een volledige verkoop met levenslange huur. Bij levenslange huur ontvangt u de volle prijs meteen en huurt u daarna de woning, met een notarieel huurcontract. U kan dat contract zelf opzeggen; de eigenaar niet.